Merkez Bankası Ne İş Yapar?

Merkez bankası (rezerv bankası), bir ülkenin ya da ülkeler grubunun para politikasından sorumlu kurumdur. Merkez bankasının (MB) temel amacı para biriminin ve para arzının istikrarının sürdürülmesidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, temel olarak ülkemizde para ve kur politikalarının yönetilmesinden sorumlu kurumdur. Ülkemizde Merkez Bankasının temel görevleri, fiyat istikrarı, finansal istikrar, döviz kuru rejimi, Banknot Basma ve İhraç İmtiyazı, ödeme sistemlerinin düzenlenmesidir.

Merkez Bankasının temel amacı, fiyat istikrarını sağlamaktır. Fiyat istikrarı ile ekonomik kararlarda dikkate almayı gerektirmeyecek ölçüde düşük bir enflasyon oranı kastedilmektedir. Para arzının kontrolünü sağlar. Bunu faiz oranlarında kullanarak yapar. Faiz oranlarının belirlenmesiyle enflasyon, deflasyon, ülke döviz kuru gibi durumların kontrolünü sağlaması hedeflenir.

Merkez Bankasının temel hedefleri ise düşük enflasyonda tam istihdamı sağlayabilmektir. Tabi bu arada deflasyonun oluşmasını da engellemektedir. Merkez Bankası görevlerini ve hedeflerini yapabilmek için politika araçlarını kullanmaktadır. Para arzındaki değişikliğe göre birçok farklı para politikasını uygulayabilir. En temel politikalar genişleyici ve daraltıcı para politikalarıdır.  Genişleyici para politikaları; faiz oranlarının düşmesi, kredilere olan talebin artmasını, dolaşımdaki parayı artırır ve ekonomi içerisinde bir canlılık olmasını sağlamaya çalışır. Eğer doğru politika uygulanmazsa enflasyona sebep olmaktadır. Daraltıcı para politikası ise tam tersidir. Yani para arzının azaltılarak faizlerin oranlarının yükseltilmesi, dolaşımdaki parayı azaltır ve sonucunda da ekonomik düzenin yavaşlatılması sağlanır. Doğru politika uygulanmazsa deflasyona sebep olabilir.

2-1

Piyasa işlemlerinde karşımıza; açık piyasa işlemleri (APİ), reeskont ve rezerv oranları çıkar. Açık piyasa işlemleri; devlete ait bono ve tahvilleri piyasaya satması ya da piyasadan alması şeklindedir. Bu işlemlerin yapılması bankaların rezerv oranlarını doğrudan etkilediği için Merkez Bankası’nın sıklıkla başvurduğu politikalardan biridir. Ayrıca içlerinde en esnek uygulanabilecek seçenektir.

Reeskont oranın kullanımı ise bankaların Merkez Bankası’ndan kredi talebiyle mümkündür. Bankalar sıkışık dönemlerinde Merkez Bankası’na kredi başvurusu yapar ve kullanım gerçekleştirir Merkez bankası zaman zaman kredi faizlerinde değişikliğe gider buna reeskont oranı kullanımı denir. Son olarak rezerv oranı ise; Bankalar, Merkez bankasının belirlenen bir oranda, ellerindeki parayı karşılık olarak MB bulundurmak zorundadırlar. Bu oranı artırarak ya da azaltarak para arzını kontrol edebilmektedirler.

Merkez bankası bankaları üstünde bir kurumdur. Bankaların bazı alanlardaki düzenlemelerini ve kaynaklarını sağlamaktadır. Devletin kasası görevini görmektedir. Ekonomik refahın sağlanması ve sürdürebilmesi için para politikasını belirleyen ve hükümetle ortak bir noktada anlaşarak uygulayan bağımsız bir kurumdur.

Özgün İçerik: Bu içerik Öğrenci Kariyeri yazarlarından Ali Can Semiz tarafından oluşturulmuştur.

Yazar

Öğrenci Kariyeri

Öğrenci Kariyeri yazarlarından Öğrenci Kariyeri..

0 Yorum

Yorum Yap

😄

Bültenimize kayıt olun!

Güncel haberleri takip etmek için bültenimize kayıt olun, böylece daima güncel bilgilerle donanmanıza yardımcı olabilelim.