Yanlış Bilinen Kavramlardan Biri: Sosyal Atalet

Halk dilinde daha çok tembellik olarak bilinen hatta TDK sözlüğünde bile tembellik, işiz kalma anlamlarına gelen atalet, bilinenin aksine tembelliği içinde barındıran; fakat tembellikten farklı bir durumdur. Ne yazık ki bu yanlış tanımlama, ataletin yanlış anlaşılmasına ve bilinemediği için de doğru çözümüne gidilememesine yol açmaktadır. Bu kadar yanlış açıklamanın içinde atalet kelimesinin doğru anlamını bulmak bize yarar sağlayacaktır. Kelimenin yanlış bildiğimiz bu anlamı nerede saklıdır peki?

Ataletin kelime anlamı eylemsizlik halidir. Herhangi bir harekete karşı birçok sebebe bağlı olarak direnç gösterme durumudur. İsteksizlik, yorgunluk, depresyon, tembellik gibi durumların bir arada yaşandığı bir çeşit psikolojik kanser olarak adlandırılan atalet, sinsice gelir ve fark edilmediğinde zamanla tüm vücudu ve ruhu ele geçirir. En tipik belirtileri; tembellik, ertelemecilik, tükenmişlik sendromu, bezginlik, bahanecilik, isteksizlik gibi eylemsizlik halleridir.

 

sssAtalet, kişinin yaşamında iki şekilde görülür: İnsanın ruhunu ele geçiren psikolojik atalet ve vücudunu ele geçiren fizyolojik atalet.

Psikolojik atalet birçok psikolojik etkene bağlı olarak ortaya çıkan ve depresif ruh halini daha da arttıran atalet halidir. Fizyolojik atalet ise, bedendeki hareketlerin yavaşlığıdır. Son dönemlerde artan masabaşı çalışma düzeni bu ataleti daha da körüklemektedir. Bu iki atalet biçimi birbirine bağlı ve biri, bir diğerine yol açan bir döngü biçimindedir. Fizyolojik atalet psikolojik atalete dönüşebildiği gibi psikolojik atalet de fizyolojik atalete dönüşebilir.

ataletin-nedenleri-nelerdirPsiko-fizyolojik bir durum olan atalet, birçok nedene bağlı olsa da belli başlı nedenleri şöyledir:

1) Amaçsızlık: Hayat yolunda ne yapacağını bilememek olarak karşımıza çıkar.

2) Mükemmeliyetçilik: Yapılan her işte bireyin en üstü istemesidir. Bu tip insanlar bir süreden sonra işi çığırından çıkarabilmektedir.

3) Parasızlık: Belirli amaçları gerçekleştirmek için gerekli olan maddi imkanlardan mahrum olmaktır. Parasız olan birey zamanla hiçbir şey yapmak istemeyecek ve atalet durumuna sürüklenecektir.

4) Olumsuz Duygu ve Düşünceler: Mizaç olarak olumsuz bakış açısına sahip olan bireyler bu bakış açısının verdiği olumsuz duygular ile kendisini sabote eder ve sonucunda ataletin oluşumuna zemin hazırlar.

5) Pasif Direniş: Yapmayı istemediği bir şeyi yapmaya zorlanan kişilerin kendi içinde gösterdiği inat ve direncin atalet oluşturmasıdır.

6) Öğrenilmiş Çaresizlik: Hedefine ulaşmak için önüne çıkan engelleri aşmaya çalışan ve her defasında başarısızlık gösteren kişinin, yapacağına dair olan inancını yitirip umutsuzluğa kapılması sonucu bir şey yapmak istememesinden kaynaklanan durumdur.

7) İç Çatışmalar: Birey yapmak zorunda olduğu işi kendi değerlerine, kişiliğine uygun bulmuyor fakat zorunluluktan dolayı yapıyorsa bu durum bireyde iç çatışma yaratarak bir direnç oluşturur.

8) Doğru Öncelik Belirleyememe: Potansiyelinden fazla kendine iş yükleme, yoğunluk ve gün içinde çıkan acil işlerin önemli işlerin yerini alması sebebiyle oluşan stres atalete dönüşür.

Görüldüğü üzere ataletin farklı sebepleri bulunmaktadır. Bu da bireyleri bir bir etkilemekle birlikte kümülatif bir şekilde ilerletip toplumu etkilemektedir. Her ne kadar tembellik olarak addetmesekte kavram bir süreden sonra bu hali almıştır. Fakat sebeplerinden de anlaşılacağı üzere kavram çok boyutlu ve disiplinleri de yakından ilgilendiren bir kavramdır. Kavramı sosyoloji, psikoloji, sosyal hizmet vb. bir sürü alan yakından inceleyip kavramın olumsuz etkilerine karşı mikro, makro ve mezzo düzeyde önlemlerin alınması gerekmektedir.

Özgün İçerik: Umut Solmaz

Umut Solmaz

Sosyal Hizmet Uzmanı Umut SOLMAZ

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir