Tarihi Eserler Kitap Restoratörlerinin Elinde Hayat Buluyor!

Kitap restoratörleri; yıpranmış, yırtılmış, kırışmış, parçalanmış, kurtlanmış ve yok olmaya yüz tutmuş tarihi önemi haiz kitaplar, fermanlar, beratlar, haritalar ve albümlere hayat veriyor.

Yıpranmış, yırtılmış, parçalanmış ve kurtlanmış tarihi eser niteliğindeki kitaplar, fermanlar, beratlar, haritalar, kartpostallar ve albümler, kitap restoratörlerinin elinde yeniden hayat buluyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı Atatürk Kitaplığındaki Kitap Restorasyon Atölyesi’nde, 1994 yılından bu yana 618 bin 829 sayfa eser restore edilerek, yok olmaktan kurtarıldı.

Atatürk Kitaplığındaki Kitap Restorasyon Atölyesi’nde tarihi önemi olan yıpranmış kitap ve belgelerin, restorasyon ve konservasyonları yıllardır gerçekleştirilerek, gelecek nesillere aktarılıyor.

Tarihi eserlere yeniden hayat verilmesi kapsamında Türkiye’de ilk defa 1996 yılında Laminasyon Makinesi (Sandviç metodu) kullanılmaya başlandı. Bu metotla restore edilmesi gereken belgeler iki onarım kağıdı arasına konularak restore ediliyor.

Atölyede; mikroorganizmalar ve kitap kurtlarını dezenfekte etmek için Dezenfaktasyon Ünitesi, kağıtları tümlemek için Leaf-Casting Ünitesi, asitten arındırmak için Bookkeeper Ünitesi, Kapalı Kitap Temizleme Kabini ve Hidrolik Pres bulunuyor.

Aslı bozulmadan restore ediliyor.

Kütüphane envanterine kayıtlı her türlü kağıt ve belgenin restorasyon ile konservasyon işlemi gerçekleştiriliyor. Bunlar arasında; gazeteler, dergiler, haritalar, el yazması ve matbu kitaplar, gravürler, ferman ve beratlar, afişler ile çeşitli evraklar yer alıyor.

Kitaplar başta olmak üzere haritalar, beratlar, fermanlar ve gazete sayfaları çok farklı aşamalardan geçirilerek kurtarılıyor. Yıpranmış ve parçalanmış kitap sayfaları tek tek kesilerek önce temizleniyor, sonra teknelerde yıkanıyor daha sonra ilaçlanarak kurutuluyor ve yeniden yapıştırılarak ciltlenip kütüphanedeki yerine konuluyor.

Aynı şekilde tarihi nitelikteki haritalar, beratlar, albümler ve kartpostallar da değişik işlemlerden geçirilerek orijinal malzemelerinin yapısına ve yapım tekniğine uygun bir şekilde, aslı bozulmadan restore ediliyor.

Bir yılda 94 bin sayfa kurtarıldı.

Kitap Restorasyon Atölyesi Koordinatörü Nergis Ulu, atölyede, birçok el yazması ile matbu kitabın yanı sıra, birçok kıymetli haritanın restore edildiğini belirtti.

2017 yılında 20 kartpostal, 79 albüm, 577 harita, 718 kitap ve 92 bin 782 gazete olmak üzere toplamda 94 bin 176 sayfa eseri restore ettiklerini dile getiren Ulu, restore edilen tarihi haritalar arasında, 1900 yılına ait tamamı el yapımı 68 adet haritadan oluşan İstanbul’un ulaşım bilgilerini gösteren bir albümün de yer aldığını kaydetti. Her sayfa farklı aşamalardan geçiriliyor.

Kötü saklama ve depolama nedeniyle kurtlanmış ve paramparça bir kitabı gösteren Ulu, şöyle konuştu:

“Bizler kitap restoratörüyüz. Elimize böyle eserler geliyor. Zamana karşı yıpranmışlığın yanı sıra, kötü depolama ve saklama şartları nedeniyle paramparça olmuş eserler var. Böyle bir işte önce sayfa kontrolü yapıyoruz. Daha sonra tedavi çizelgesi çıkartıyoruz. Öncelikle mikroorganizmayı durdurma ve sağlamlaştırmamız gerekiyor. Daha sonra da kurt yeniği ve tamire geçiyoruz. Her sayfayı temizliyoruz kesiyoruz ve sonradan yapıyoruz. Her kitabın farklı işlemi oluyor. Pek çok işlemden sonra onarımı bitiyor, kitabı ciltliyor ve tekrar depoya kaldırıyoruz.”

Kaynak 

Şulenur Kemaloğlu

sulenurkemaloglu@gmail.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir