Sen Bugün Cahit Arf Kadar Çalıştın mı?

“Matematik de resim, heykel, müzik gibi bir sanattır”

Cahit Arf, anlamak tutkunu bir matematikçi, 1997’de sona eren 87 yıllık ömründe Matematik dünyasına ve Türkiye’ye büyük katkılar sağlamış bir sonsuzluk sevdalısı.

Hayatından bir kaç dipnot ve başka isimlerin onun hakkında düşünceleriyle Cahit Arf hakkında bilmediklerinizi öğrenebileceksiniz.

Anlamak tutkunu bir bilim insanıydı ve Türk eğitim sistemi ve TÜBİTAK hakkında önemli görüşleri vardı.

12 Eylül öncesi genelkurmay tarafından ODTÜ’deki birkaç bilim insanının görüşmeye çağırmasında paşalardan birinin “Bizim de harp akademilerimiz var oralarda da üniversite seviyesinde eğitim veriliyor ama orada hiçbir disiplinsizlik yok, çıt çıkmıyor. Sizde sürekli a sorun çıkıyor. Nedir bu üniversitelerin hali?” demesi üzerine Cahit Arf üniversitelerde bilimsel eğitimin nasıl yapılması gerektiğine ışık tutan şu açıklamayı yapıyor:

“Harp okulunda öğrencilere ne öğretilmesi gerektiğini biliyorsunuz ama biz öğrenciye ne öğretmemiz gerektiğini tam olarak bilmiyoruz. Daha doğrusu emin değiliz. Eğer öğreteceğimiz her şeyden emin olsaydık orası üniversite olmazdı. Üniversite, tartışarak gerçeklerin arandığı bir kurumdur. Tartışma olan yerde de sorun çıkması doğaldır.”

ca1985

Cahit Arf aynı zamanda TÜBİTAK’ın kurulmasına katkı sağladı bununla birlikte TÜBİTAK hakkında çok büyük endişeleri de vardı.

 “Bizim gibi henüz sağlam bir bilim geleneği kurulmamış ülkelerde bir merkezi örgüte araştırmaları destekleme yoluyla yönlendirme yetkisi vermek tehlikelidir.”

“Gerçek bilimcilerin siyasal destekleri zayıf olur, bu kuruluşun yönetim mevkilerine gelemezler. Bilimsel araştırmaların ne olduğunu bilmeyen, ama bildiğini sanan insanlar onların yerine geçer ve yanlış müdahaleleriyle araştırma yaşamını destekleyecek yerde engellerler. Onun için merkezi örgüt kurmakta acele etmemek daha doğru olabilir. ” 

Sizce Cahit Arf’ın 55 yıl önceki bu endişeleri gerçekleşti mi ?

“Yayılmasını istediğim bir şey var: Çocuklarımızın bellemekten kurtarılması, anlamaya çalışmalarını sağlamak. Bazı gençlere böyle bir etki yapmış olduğumu sanıyorum. Bizde okullar hâlâ böyle değil, belletiyorlar. Şimdi önemli olan çabuk ve kolay kazanmak. Bizim memleketimizde insanlar bilgiyi satmak için kullanıyorlar; neşretme amacı da bu. Bilim bu değil! Bilim, algılarımızı sınıflayıp kavramlar hâline getirip bu kavramları neden-sonuç ilişkileriyle düzenlemektir.”

Anlamak tutkunu bir matematikçinin ezberci eğitime karşı olmasını pekala bekleyebiliriz.

Cahit Arf, Arf invariantı, Arf halkaları, Hasse-Arf teoremi ile uluslarası alanda da çok büyük çalışmalar ile kendini kendi deyimiyle sonsuzluğa ulaştırmıştır.

“Matematik tümevarımsal bir bilimdir ve bu tümevarımsal bilim sonsuz kümeler için geçerli. Bu sonsuzlukları tümevarımsal bir şekilde kavrıyoruz ve kavradığımız zaman da o sonsuzluğu hissediyoruz ve bu bize mutluluk veriyor, çünkü ölümü unutuyoruz..”
“Herkes ölümsüz olduğunu hissettiği alanda çalışmak ister. Ben de matematikte kendimi ölümsüz hissettim.”

Cahit Arf’ın Türkiye’nin en büyük matematikçisi olduğunun küçük bir kanıtı; ölümünün ardından Ali Sinan Ertöz’ün söylediği “O, yabancı matematikçilerle her tanıştığımda ilk izlenimlerini etkilemek için kendisiyle aynı milletten olduğunu söylediğim Cahit Arf… ”

“Bazen hayattan beklentim aldıklarımın on iki fersah önünde gitmeye başlayınca durup kendime sorarım: “Bugün sen Cahit Arf kadar çalıştın mı? ”

26 Aralık 1997 hayata gözlerini yumduğundaysa bu ölümün haberi sadece bazı kanallarda kısacık olarak yapıldı.

29 aralık 1997’de İsmet Berkan Radikal gazetesindeki köşesinde “Cahit Arf neden manşet olmadı?” başlığını kullandı.

31 aralık 1997’de Hasan Pulur Milliyet gazetesinde “Cumhurbaşkanı Arf’ın cenazesine gitmeliydi” başlığını kullandı.

Dünyanın en önemli matematikçilerinden Cahit Arf, tüm dünya tarafından saygı duyulan, bizim ise değerini bilemediğimiz bir matematikçidir.

2009 yılından itibaren 10₺’nin arkasında yer alarak onurlandırılmaktadır.

Özel İçerik: Berkay Aşçıoğlu

Berkay Aşçıoğlu

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Mühendisi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir