İnsan Neden Deja Vu Hissine Kapılır?

Herkes o duyguyu yaşamıştır: Bir olayı daha önce yaşamış olma hissi. Ama bir yandan da bunun mümkün olmadığını bilirsiniz. Peki bu his neden oluşur?

Dejavu adı verilen bu olgunun nedenlerini ve bu konuda bilinmesi gerekenleri derledik.

333_503x307

1. Seyahat deja vu’yu tetikliyor

Deja vu, genellikle belli yerlerle ilgilidir. Yeni bir yere gidip orada yeni tecrübeler yaşamak bu hissi tetikleyebilir.

Zira tanımadığımız yerlerde, sanki oraya daha önce gitmişiz duygusu ile böyle bir şey olmadığı için o anıya sahip olmamızın mümkün olmadığı bilgisinden kaynaklanan “çatışma” potansiyeli daha fazladır.

Araştırmalar, daha fazla seyahat edenlerin daha fazla deja vu duygusu yaşadığını gösteriyor.

2. Gençlerde deja vu daha yaygın

Deja vu hissi gençlikte daha fazla hissedilir; ama bunun sayısı ayda birden fazla değildir. 40-50 yaşına gelindiğinde bu oran yarıya iner. 60’larınızda ise yılda bir kez veya daha azdır.

londdd_503x307

3. Bazı insanlarda deja vu hissi gün boyu sürebilir

Nadir de olsa bazı insanlarda deja vu ciddi bir sorun haline gelebilir.

22 yaşındayken gün boyu devam eden dejavu duygusu yaşayan Manchesterlı Lisa “Sabah o yaşanmışlık hissiyle uyanıyordum” diyor.

Bu sorunu giderek daha sık ve daha yoğun yaşamaya başlamış. Sonunda bunun temporal lob epilepsi adı verilen bir epilepsi türünden kaynaklandığı ortaya çıkınca tedavi olmuş.

5555_503x307

4. Deja vu’ya hafızada anlık yanlış bağlantı neden oluyor

Sık ve yoğun deja vu nöbetleri geçiren insanları inceleyen bilim insanları, sorunun beyinde temporal lob adı verilen bölge ile bağlantılı olabileceğini tespit etti.

Buradaki sinir bağlantılarında olmaması gereken bir anda ateşleme olduğunda sahte bir anı ve yaşanmışlık hissi ortaya çıkıyor.

Bilimsel olduğu söylenemeyecek diğer teorilere göre ise iki paralel evrenin çarpışması ya da reenkarnasyon nedeniyle deja vu hissi yaşanıyor.

5. Beyindeki “teyit” mekanizması gerçeğe dönüş sağlıyor

Bilim insanları, beyinde temporal lobda olup bitenleri denetleyen bir ikinci sistem olduğuna inanıyor. Bu sistem, yaşanan hislerin bir hatadan ibaret olduğunu anlamamızı ve deja vunun sona ermesini sağlıyor.

cadddd_503x307

6. Dejavu, geleceği öngörebilme duygusu yaratabilir

Yoğun bir deja vu, olacakları önceden görme hissi de yaratabilir. Bunun nedeni, hafıza sistemimizin geleceği öngörmemize yardımcı olan ve gerekli önlemleri almamızı sağlayan bir işlev de görmesidir.

Böylelikle aynı hataları yeniden yapmamız engellenmiş olur ve gelecek adımı tahmin edebilir hale geliriz.

Bazen deja vu, beynin birkaç bölgesi birden devreye girdiğinde duygular ve birikmiş görsel ipuçları da etkilenerek geleceği görme hissinin ortaya çıkmasına neden olabilir.

adwqefrw_503x307

7. Dejavunun karşıtı ‘jame vu’

Jame vu (Jamais vu) bir şeyin tanıdık olduğunu bilip de ona karşı yabancılık hissine kapılmayı ifade eder. Örneğin, tanıdığınız birinin yüzüne bakarken birden size yabancı gelebilir.

Aynı his, bir kelimeyi yazarken de ortaya çıkabilir; bildiğiniz kelime birden gözünüze yanlış gelebilir. Tanıdık bir kelimeyi anlamını yitirecek kadar tekrarladığınızda da bu kelime artık sadece bir ses yığını haline gelecek ve yabancılık hissi uyandıracaktır.

8. Deja vu kelimesini ilk kullanan Parapsikoloji uzmanı Emile Boirac oldu

Emile Boirac, bu sahte aşinalık hissini 1876’da Fransız Revue Philosophique dergisine yazdığı bir mektupta ifade etmişti. Uzun bir dönem bu his paranormal bir deneyim olarak görülmüştü.

Kaynak

 

Muhammet Salih Memiş

Yıldız Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği University of Cincinnati Mail: muhammetsalih.memis@gmail.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir