Felsefe İle İlgilenenlerin Bilmesi Gereken 23 Terim!

     Çağımızda eksikliğini en çok hissettiğimiz şeyler; düşünmek ve sorgulamak… Aslında o kadar ihtiyacımız olmasına rağmen, bir o kadar da gözardı ettiğimiz şey; felsefe… Eğer felsefe ile ilgileniyorsan, bu bölümde okuyorsan, ya da ucundan da olsa bir yerden yakalamayı başardıysan, şanslı bir insansın demektir. İşte, yeni başlayanlar ya da bilgilerini tazelemek isteyenler için, Felsefe ile ilgili bilinmesi gereken temel kavramlar!

felsefe

 

1)AMPİRİZM (Empirizm) 

Bilginin sadece duyumlardan geldiğine ve deney dışında hiçbir yoldan bilgi edinilemeyeceğine inanılan öğretidir.

2)ANALİTİK FELSEFE

2. Dünya Savaşından sonra İngiltere, ABD ve bazı İskandinav ülkelerinde yaygınlaşan; felsefenin asıl uğraş alanının dil ve dildeki kavramları çözümlemek olduğunu savunan felsefe akımıdır.

3)ARKHE

Batı Anadolu kıyılarındaki kentlerde yaşamış, Sokrates öncesi filozofların “temel”, “ana madde” anlamı kazandırdıkları sözcüktür. Thales her şeyin arkhesi su demiştir. Aneksimenes ise bunun hava olduğunu söylemiştir.

4)DETERMİNİZM

Ahlaki seçimler dahil bütün olayları, özgür iradeyi ve insanın başka türlü davranabilmesi olanağını dışlayan, önceden var olan nedenler ile belirlendiğini savunan felsefi kuramdır.

5)DİYALEKTİK

Kavramlar arasındaki karşıtlık ilişkisinden yola çıkarak bunu doğruya varan süreçlerin açığa çıkarılmasında bir ilke olarak kullanan düşünme ve araştırma yoludur.

6)DOGMATİZM

Din ya da yetkelerce ileri sürülen düşünce ve ilkeleri kanıt aramaksızın ve eleştirmeksizin kabullenen anlayıştır.

7)ELEŞTİRİCİLİK (Kritisizm)

Kant’ın us ve bilginin sınırını ve olanaklarını saptamak üzere, özellikle dogmacılığın ve kuşkuculuğun karşısına koyduğu felsefe yöntemidir.

8)EPİSTEMOLOJİ

İnsan bilgisinin yapısını ve geçerliliğini inceleyen felsefe dalıdır.

9)ESTETİK

Güzeli ve güzel sanatların doğasını inceleyen felsefe dalıdır.

10)VAROLUŞÇULUK

Varlığın ve varoluşun özden, içerikten önce geldiğini, yani insanın önce var olduğunu, daha sonra tutum ve davranışlarıyla, eylemleriyle kendini sürekli olarak biçimlendirdiğini öne süren; insan ne ise o değil, ne olmuşsa odur diyen felsefe ve yazın akımıdır.

11)PRAGMATİZM

Ahlakın hedefini, insan gereksinim ve isteklerinin karşılanması, insanların ahlaksal olarak gelişmesi ve daha iyi bir toplumun oluşması olarak kabul eden felsefe akımıdır.

12)HAZCILIK

Yaşamın anlamını hazda bulan dünya görüşüdür.

13)HİÇÇİLİK (Nihilizm)

Var olan görüşlere, değerlere ve düzene karşı çıkan; hiçbir değer tanımayan görüşlere verilen addır.

14)İDEA

Platon’a göre algılarla kavradığımız nesnelerin orijinal formları ve örnekleridir. Var olan her şeyi düşünceye bağlayan, düşünce dışında nesnel bir gerçekliğin var olduğunu kabul etmeyen felsefe öğretisi ise İdealizm’dir.

15)İNSANCILIK (Hümanizm)

İnsanın değer ve saygınlığına, insan olmaya ve insanlığa olan us inancıdır.

16)KUŞKUCULUK

Gerçekliğin özünü bilmenin olanaklı olmadığını ileri süren öğretiler bütünüdür.

17)MATERYALİZM

Evrendeki tek cevherin madde olduğunu ve bütün varlıkların maddeden türediğini öne süren görüştür.

18)NİHİLİZM

Yalnızca bilimsel doğruları temel alır, sadece bilimin toplumsal sorunların üstesinden gelebileceğini ve bütün kötülüklerin cehaletten kaynaklandığını kabul eder.

19)FENOMENOLOJİ

Olayların ideal varlığını inceleme ve betimleme yöntemidir.

20)POZİTİVİZM

Araştırmalarını olgulara, gerçeklere dayayan ve deneyle denetlenmeyen soruları sözde soru olarak niteleyen felsefe doğrultusudur.

21)ONTOLOJİ

Varlığı bütünüyle inceleyen felsefe dalıdır. Bir diğer ismi varlık bilimidir.

22)RASYONALİZM

Hakikatin ölçütünü duyularda değil, düşünmede ve çıkarımlarda bulan öğretilerin genel adıdır.

23)REALİZM 

Bilinçten bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu kabul eden öğretidir.

Kaynak

About Buğçe Demirkol

Selam! Ben Buğçe. Boğaziçi Üniversitesi Felsefe bölümü öğrencisiyim. Kendi yönettiğim "kesifrehberim" adlı bir instablog'um var. Aynı zamanda TedXBoğaziçi Üniversitesi için gönüllü çalışıyorum. Sinema ve müzik ile uğraşmayı, yemek yapmayı ve yogayı çok seviyorum. Sizlere güzel içerikler üretebilmek için sabırsızlanıyorum!

Buğçe Demirkol

Selam! Ben Buğçe. Boğaziçi Üniversitesi Felsefe bölümü öğrencisiyim. Kendi yönettiğim "kesifrehberim" adlı bir instablog'um var. Aynı zamanda TedXBoğaziçi Üniversitesi için gönüllü çalışıyorum. Sinema ve müzik ile uğraşmayı, yemek yapmayı ve yogayı çok seviyorum. Sizlere güzel içerikler üretebilmek için sabırsızlanıyorum!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir