Yarım Kalmış Şeyleri Unutamamak: Zeigarnik Etkisi

Neden bazı şeyleri isteseniz, sürekli kafa patlatsanız bile hatırlayamadığınızı düşündünüz mü? O zaman size Zeigarnik etkisinden bahsedelim:

Zeigarnik etkisi ismini kendisini keşfeden Rus Psikolog Bluma Zeigarnik’den alıyor. Tamamlanmamış, yarım kalmış şeylerin daha kolay hatırlandığı, unutulmadığına yönelik bir kavram bu. Yarım kalmış kitaplar, diziler, aşklar… hepsinin unutulmamasının sebebini bu etki ile açıklayabiliriz.

images (1)_790x445

Bluma Zeigarnik bu etkiyi yaptığı çalışmalarla ortaya koymuştur. 1920’lerde tamamı psikolog olan bir arkadaş grubu Berlin Üniversitesi restoranına giderler. Garson geldiğinde hepsi farklı siparişler verir. Ancak garsonun bu siparişlerin hiçbirini bir yere not almadığını fark ederler. Kendi aralarında bir iddiaya girerek aralarından kaçının siparişini yanlış getireceğini tahmin etmeye çalışırlar. Garson siparişleri getirdiğinde hepsinin yemeklerini doğru şekilde verir. Hepsi bu duruma oldukça şaşırırlar. Aralarından bir psikolog çıkışta garsonu bulup ona nasıl tüm siparişleri unutmadan ve doğru getirdiğini sorar. Garson psikologu tanımaz. Nasıl aklında tuttuğu konusunda ise; siparişleri alırken tüm yemekleri ve kişileri aklında tuttuğunu, siparişleri verdikten sonra ise hepsini aklından tamamen sildiğini, zihnini boşalttığını söyler.

3W72119s5BjWMGm4Xa2MvD5AT2bJsSA8F9WeC71v1s1fKfGkK9mMKuc3LcvF4KigbWg9UsrpEPG4ZKwAKVW3XCcYNTv2i1fJrPmy8s7rogNpVraCfsgf98_790x445

Zeigarnik, hocasıyla birlikte bu konu hakkındaki çalışmalarını yürütmeye devam eder. Sonuç olarak insan zihninin tamamlanmamış bir olayı aklında tutup meşgul etmeye devam ettiği ortaya çıkar. Olay tamamlandığında ise zihin rahatlayarak beyninden tamamen o olayı siler. Buna örnek olarak sınavlardan önce aklımızdan çıkmayan ve sınav esnasında da aklımıza gelmeye devam eden bilgilerin, sınav çıkışında tamamen silinmesini ve unutulmasını da verebiliriz. Sınav tamamlandığı için zihin artık o bilgilerle uğraşmayı bırakarak görevini yerine getirdiği için hafızadan sınav ile bağlantılı olan bilgileri siler. Eğer bilgiler sürekli tekrarlanıp öğrenilmediyse ve uzun süreli belleğe atılmadıysa zihnimizde kalıcı olamaz.

 

 

Yasemin Altun

Haliç Üniversitesi -Halkla İlişkiler ve Tanıtım

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir