Herkes İçin Bilim

Gökyüzü, uzay, gezegenler ve samanyolu çoğumuzun merak ettiği alanlardan biridir. Bu kadar düzenli ama hayal gücümüzü aşan evreni tanımaya önce güneş sisteminden başlayacağız. Güneş sistemi, güneşin çekim kuvvetinden oluşan gezegenler, uydular, gök cisimleri topluluğudur.

Uluslararası Gökbilim Birliğinin kabul ettiği 8 gezegen, Güneş’e olan yakınlığına göre şu şekilde sıralanmıştır:  Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün.

Ayrıca çıplak gözle görebileceğimiz gezegenler de vardır.Bunlar: Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Satürn.

gezegenler 5

Merkür: Güneşe en yakın gezegen olan Merkür’de sıcaklıklar 450 dereceye kadar ulaşabilirken geceleyin -170 dereceye kadar düşebilmektedir.Güneş etrafında hızlı döndüğü için 88 günde dönüşünü tamamlar.Kendi etrafında çok yavaş döner ve bu dönüşünün bir günü, 176 güne tekabül eder.

merkür

Yörüngesi dünyaya göre daha eğiktir ve her 7 yılda bir dünyanın karşısına geçer, bu durumda çıplak gözle görülebilmektedir. Uydusu yoktur. Güneşe yakınlığından dolayı araştırma yapmayı zorlaştığı için çok fazla bilgi edinilememiştir.Toplam iki kez uzay aracı gönderilmiştir.

Venüs: Güneş’e uzaklık bakımından 2. sıradadır. Dünya’dan gözlemlenebilen parlak gezegendir. Parlak olmasının nedeni Dünya’ya yakın ve yüksek yansıma özelliğine sahip olmasından kaynaklanır.

venus

Güneş doğmadan önce ve battıktan hemen sonra görülebilmektedir. Büyüklük bakımından Dünya’ya çok benzer. Ekseni etrafında ters ve yavaş döner. Çoban Yıldızı anıyla anılır. Venüs’te bir gün bir yıldan daha uzun sürer.

Dünya: Güneş’e uzaklık bakımından 3. sırada yer alır. Güneş sistemi içinde oksijenin en fazla bulunduğu ve yaşamsal faaliyetlerin olduğu gezegendir.

dünya

Dünya’nın eski ismi Arz’dır. Tamamen yuvarlak değildir, ekvatordan şişik, kutuplardan basıktır. Buna “geoid” denilmektedir. 1 tane uydusu vardır.

Mars:Güneş’e uzaklık bakımından 4. sırada yer alan Mars’ın bir günü dünyadaki  bir günden 40 dakika daha uzundur. Büyüklük açısından dünyanın yarısı kadardır. Kızıl gezegen olarak adlandırılır. Yüzeyindeki kızıllığın sebebi çok fazla demir oksit içermesinden kaynaklanır.

mars

Toz fırtınalarıyla meşhurdur ve aylarca sürebilir. Güneş sistemindeki en yüksek dağ olan Olympus Mons buradadır. Su ve yaşam olabileceği konusunda son zamanlarda daha da önem kazanan bu gezegen dünyaya benzetilir. 2 uydusu vardır. Mars’ın son görüntülerine buradan ulaşabilirsiniz.

Jüpiter: Güneşe uzaklık bakımından 5. sıradadır. Güneş sisteminin en büyük gezegenidir. Hidrojen ve helyumdan oluşur, Erendiz olarak adlandırılır.

jüpiter

Karmaşık bir yapısı vardır ve 1321 adet dünyayı içine sığdırabilecek kadar büyüktür. Kendi etrafında çok kısa zamanda döner, bir gün 9 saat 55 dakika sürer ve 67 adet uydusu bulunmaktadır.

Satürn: Güneş’e uzaklık bakımından altıncı sıradadır. Dünyanın hacminden 700 kat daha fazladır. 53 adet uydusu vardır. Atmosferi, Jüpiter gibi helyum ve hidrojenden meydana gelmiştir.

satürnn

Çok geniş düzlükleri vardır ve çıplak gözle görülebilmektedir. 1800 km hızla esen rüzgarlarıyla meşhurdur.

Uranüs: Güneş’e uzaklık bakımından 7. sıradadır. “Buz devi” olarak anılır. 42 yıl yaz, 42 yıl kış mevsimi yaşanır. Güneş sistemindeki en soğuk gezegendir ve 27 tane uydusu vardır.

uranüs

Eksen eğikliği çok fazladır bunun nedeni tam olarak açığa kavuşturulmamıştır yalnızca birkaç teori ortaya atılmıştır. Satürn kadar şiddetli olmasa da saatte 90 km hızla rüzgar esebilmektedir.

Neptün: Güneş’e uzaklık açısından 8. sıradadır. Çıplak gözle görmek mümkün değildir, soluk bir gezegendir.

14 tane uydusu vardır. Güneşin etrafında dönüşünü uzun bir sürede tamamlar ve  bir mevsim 40 yıl sürebilir.

mQUzR

Plüton: Yukarıda bahsetmediğim 8 gezegen içinde olmayan Plüton’da bir zamanlar gezegendi ancak 2006 yılında gezegenlikten çıkarılmıştır. Bunun sebebiyse gezegenlik kriterlerini tam olarak karşılayamamış olmasıydı.

Güneşe çok uzak olduğundan ısı alamaz, oluşumu buz ve kayadır. Cüce gezegen olarak adlandırılır, gezegen kadar büyük kütleli olmayan ancak uydu kadar da küçük olmayan anlamına gelir ve bilim adamları tarafından yaşam olmadığı tespit edilmiştir.

 

Özel İçerik: Şulenur Kemaloğlu

Şulenur Kemaloğlu

sulenurkemaloglu@gmail.com

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir