Hayat Nedir, Nerede Bulunur? Astrobiyolojiyi Tanıyalım

Yaklaşık olarak 13.8 milyar yıl yaşında olan evrenimiz hala milyonlarca gizemi içerisinde barındırıyor. Big-Bang(Büyük Patlama) ile başlayan ve 25 milyar galaksi grubuna sahip olan bu sistemin içinde bizimkinden hariç yaşam formları olabilir mi? Varsa bunu nasıl bulacağız, baktığımız gezegendeki yaşamı nasıl analiz edeceğiz? Bu sorulardan önce çok daha ciddi bir problemimiz var. Hayat gerçekten nedir? Bir organizmanın canlı olup olmadığına nasıl karar vereceğiz?

Kişisel gözlemlerimizle bir hayvana ya da bir bakteriye baktığımızda onun canlı olup olmadığını çok da zorlanmadan söyleyebiliyoruz. TDK’nin  ‘’canlı olma durumu’’ olarak açıkladığı canlılık aslında düşündüğümüz kadar basit değil. Bugün bilimsel olarak, canlılığı cansızlıktan ayırmak için kesin sonuç veren parametrelerimizin olmadığını biliyoruz. Yine de insanlığa yardımcı olmak için bir tanım yapılacaksa, bilim insanları iki tane özellik belirlemiş durumda: Organizasyon ve aktivite.

Organizasyon, canlı bir varlığın bütünlüğünü korumak için gösterdiği çaba olarak tanımlanabilirken, aktivite, organize olmuş canlının hayatta kalma güdüsü ve üreme eğiliminden bahseder.

Hal böyle, hayatın tanımı böylesine karmaşık iken bir de NASA’nın astrobiyologlar için yaptığı görev tanımlarına bakalım.

1- Evrende yaşanabilir ortamların tabiatını ve dağılımını anlamak.

2- Yaşanabilir ortamları, prebiyotik kimyayı ve Güneş Sistemimizdeki yaşam belirtilerini şimdiki ve geçmiş halleriyle keşfetmek.

3- Kozmik ve gezegensel belirtilerden yola çıkarak yaşamın nasıl meydana gelebileceğini anlamak.

4- Dünya’daki yaşamın geçmişte gezegensel sistemdeki ve Güneş Sistemindeki değişimlerle nasıl bir etkileşim içinde bulunmuş olduğunu anlamak.

5- Yaşamın çevresel sınırlarını ve evrim mekanizmalarını (işleyişlerini) anlamak.

6- Dünya’da ve diğer ortamlarda yaşamın geleceğini biçimlendiren ilkeleri anlamak.

7- Dünya’daki ve diğer gezegenlerdeki yaşam işaretlerinin nasıl farkına varılacağını tanımlamak.

sia alive1

Günlük yaşamımızın hengamesinde hayatın ne olduğunu ve sadece Dünya üzerinde mi bulunduğu gibi derinlerdeki temel sorunları göz ardı etmeyenlerin, tabiri caizse çocukça bir merakla gökyüzüne bakıp ‘’Yalnız mıyız?’’ sorusunu soranların seçebilecekleri mesleklerden biri astrobiyologluk. Dünya’daki yaşamın nasıl ve hangi koşullarda oluştuğu gibi konularında multidisipliner olarak biyokimya ile çalışan astrobiyoloji, içerisinde ‘‘Karbon temelli olmayan bir yaşam mümkün mü, su olmadan yaşam var olabilir mi, yaşam için gerekli minimal koşullar hangileridir?’’ gibi soruları da içinde barındıran bir bilim dalı.

Dünyada uzun bir geçmişe sahip olmayan astrobiyolojinin henüz bir lisans programı bulunmuyor. Buna rağmen çalışacak geniş bir alanı ve soracak güzel soruları olan bu bilim dalı gözlerimizi parlak yıldızlara çevirdiğimizde baktığımız yerde ne olduğunu ve bunun bizim gezegenimizle ilişkisini bulmayı umut ediyor. Bir gün yaşamın nasıl bir oluşum olduğunu, kendi gezegenimizdeki hayatı ve evrimleşme mekanizmalarını keşfedebilmemiz dileğiyle… Bilimle kalın!

Özel İçerik: Rukiye Abanoz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir