Fields Ödüllü, İranlı Matematikçi Maryam Mirzakhani Hayatını Kaybetti!

Matematiğin dehalarından, Fields ödüllü tek kadın olan Maryam Mirzakhani, henüz 40 yaşındayken, kemiklerine kadar ilerleyen meme kanserine yenik düştü.

1994-95 yıllarında Uluslararası Matematik Olimpiyatları’nda altın madalya kazanan ilk İranlı öğrenci olan Mirzakhani, 99’da Tahran’da eğitimini bitirdikten sonra 2004’te Harvard Üniversitesi’nde doktora yaptı.

Verdiği röportajlarda çocukluğundan bahseden Maryam Mirzakhani , aslında ilk hayalinin yazarlık olduğunu söylemişti. Ödüllü matematikçi, Guardian’daki röportajında bu tutkusunu şöyle anlatıyordu: “Roman okumaktan çok keyif alıyordum. Aslında ne bulursam onu okuyordum. Lise sona kadar, matematikle ilgileneceğim hiç aklıma gelmemişti.”

Üç kardeşi olan Mirzahani’nin matematiğe ilgisi, abisinin kendisine 1’den 100’e kadar olan sayıların toplanması sorusuyla başlamış. Abisi, ona bu sorunun nasıl çözüldüğünü Gauss adlı dergiden okumuş ve dergideki çözüm şekli, Mirzakhani’yi büyülemiş. Kendisi o anı şöyle özetliyordu: “O zaman ilk defa, kendim çözememiş olsam da, bir sorunun çözümüyle mutlu olmuştum.”

İran’da büyüyen Mirzakhani’nin ilkokula gittiği zamanlar İran-Irak savaşı dönemlerine denk gelmiş. Ancak ilkokul bittiğinde savaş da bittiğinden, Tahran’da iyi bir okulda eğitimine devam eden ve onu daha da ileriye taşıyan, matematik olimpiyatlarına katılması olmuştu. Orada önemli matematikçilerle tanıştı ve matematik üzerine daha çok çalışmaya karar verdi. Ayrıca bu alanda ihtisas yapma kararını aldı. Yeni bir şey keşfettikçe, kendisini “dağın tepesinde” hissettiğini ve her şeye daha net baktıkça, daha mutlu olduğunu söylüyordu.

Uzun süredir ABD’de yaşayan ve Stanford Üniversitesi’nde profesör olan Mirzakhani, Teichmüller teorisi, hiperbolik geometri, ergorid teori ve simplektik geometri üzerine çalışıyordu. Özellikle Riemann yüzeylerinin kendine özgü muhtemel geometrilerini haritalamaya ve böylelikle ortaya çıkan yeni alanları hesaplamaya odaklanmıştı. Mirzakhani’nin matematiği, dinamik ve geometrinin karşılıklı etkileşimi ile ilgiliydi. Mesela, bir bilardo masanız olsa ve bir noktadan topa vursanız, top kenarlara çarparak sonsuza dek hareket ederken, topun güzergahını görmek istersiniz. Topun güzergahı bilardo masanızdaki her noktayı kapsayacak mı? Bu genel olarak hala cevaplanamamış bir sorudur.

Princeton Üniversitesi’nden matematikçi Peter C. Sarnak, ölümünün dünya çapındaki tüm matematikçiler için büyük bir kayıp olduğunu söyledi. Sarnak, “Yapacağı harika işlerin tam ortasındaydı” dedi. “Sadece birçok sorunu çözmekle kalmadı. Bu alanda çalışan insanlar için çok önemli araçlar geliştirdi” dedi. Maryam Mirzakhani hakkında kısa bir videoya göz atmak isterseniz ilgili linke göz atabilirsiniz.

2014 yılında, Riemann yüzeyleri ile ilgili çalışmaları nedeniyle, matematik alanında verilen en prestijli ödül olan Fields Ödülü’ne layık görüldü. Mirzakhani, bu ödülü alan ilk kadın matematikçi olarak tarihe geçti.

_76921890_76921889

“Matematiğin Nobeli” olarak adlandırılan Fields Ödülü, 1936 yılında Kanadalı matematikçi John Fields tarafından başlatıldı ve 1950’den bu yana, 4 yılda bir veriliyor. Ödül, 40 yaşın altındaki matematikçileri “gelecek başarıları için cesaretlendirmeyi hedefliyor.

KAYNAK

KAYNAK

 

Tamay Ün

Site İçerik Koordinatörü 📚 Anadolu Üniversitesi - İşletme

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir