20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde, Günümüz Çocuk Haklarına Bir Bakış

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 20 Kasım 1989’da kabul edilip, 2 Eylül 1990 tarihinde yürürlüğe girdi. 193 ülkenin taraf olduğu sözleşme en fazla ülkenin onayladığı insan hakları belgesidir. Türkiye ise 14 Ekim 1990’da imzaladığı sözleşmeyi 27 Ocak 1995’te Resmi Gazete’de yayımladıktan sonra yürürlüğe koyuldu.

Portrait of happy kids, smiling, outdoors

On sekiz yaşından küçük olan herkes çocuktur. Çocuk hakları, kanunen veya ahlaki olarak dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu; eğitim, sağlık, yaşama, barınma; fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının hepsini birden tanımlamakta kullanılan evrensel kavramdır. Çocuk ya da yetişkinlerin sahip olduğu her hak, kanunlar ile belirlenmiştir. Ancak gelişmemiş ülkelerde bu kanunlar yeterli seviyede olmadığı gibi, uygulama açısından da başarısızdır. Günümüzde farklı ülkelerdeki milyonlarca çocuk; açlık gibi sorunlar ile mücadele etmek zorunda olduğu gibi, cinsel ya da psikolojik sömürüye uğramaktadır. Bunun yanı sıra, savaşlar nedeniyle her yıl yüz binlerce çocuk öldürülmektedir.

Çocukların yetişkinlerden daha farklı ihtiyaçlara ve haklara sahip olması gereğinden yola çıkan BM’nin bu sözleşmeyle çocuk haklarını güvence altına almayı hedeflediği, taraf devletlerin 54 maddeden oluşan sözleşme maddeleri gereğince kendi iç hukuklarında değişim yapmaya zorlandığı bildirilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“1989’dan bu yana BM tarafından dünya genelinde çocukların karşı karşıya kaldıkları hak ihlallerini gündeme taşımak amacıyla ‘Dünya Çocuk Hakları Günü’ olarak kutlanan 20 Kasım, bu yıl Gazze, Suriye ve Arakan’da çocuk katliamlarına sahne oluyor. 1989’da 193 ülke tarafından imzalanan sözleşmeyle çocuk haklarını güvence altına almayı hedeflemiş ve taraf devletleri sözleşme maddeleri gereğince kendi iç hukuklarında değişim yapmaya zorlamış olan BM, ne yazık ki bugün Gazze, Suriye ve Arakan’da devam eden katliamlara ve çocuk ölümlerine sessiz kalıyor.”

Çocuk Hakları Nasıl Korunur?

Çocuk haklarının ihlali, yalnızca gelişmemiş ülkelerde değil, gelişmekte olan ya da gelişmiş ülkelerde de görülebilmektedir. Çocuk istismarı ya da çocukların kötü şartlarda işçi olarak çalıştırılması, ne yazık ki dünyanın her yerinde rastlanabilen bir durumdur. Bunun için Çocuk Hakları Platformalar, UNICEF, Uluslararası Af Örgütü gibi toplum kuruluşları çalışmalar yapmakta ve dünyanın her yerinde çocuk haklarını savunmaktadır.

Çocuk Haklarının Önemi

Çocuk hakları önem verilmesi ve herkes tarafından korunması gereken bir kavramdır. Çocukların sahip olduğu hakların genişletilmesi ve var olan haklarının sürdürülebilmesi için dünyanın her yerinde çalışma yapan birçok sivil toplum örgütü bulunmaktadır. Çocuklar, her daim geleceğimiz olduğundan, bu bilinçle hareket edilmesi ve çocuk hakları konusunda herkesin bilgilendirilmesi gereklidir.

     İşte Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne ait birkaç madde:

 Çocuk Hakları, bütün çocuklar içindir. Doğum yerleri, konuştukları dil ne olursa olsun fark etmez. Büyüklerinin inançları ya da görüşleri nedeniyle hiçbir çocuğa ayrım yapılamaz.

 Çocuklarla ilgili bütün yasa ve uygulamaları oluşturanlar, önce çocukların yararını düşünmek zorundadır. Devlet, çocukların koruma ve bakımını üstlenenlerin sorumluluklarını yerine getirmeleri için önlemleri alır ve onların sorumluluklarını yerine getirip getirmediklerine bakar.

CocukPsikiyatrisi2

 Devlet, hakların uygulanması konusunda çaba gösterirken başta anne baba olmak üzere çocuktan sorumlu olan kişilerin haklarına karşı saygılı olur.

 Yaşamak, her çocuğun temel hakkıdır ve herkesin ilk görevi çocukların yaşamını korumaktır.Her çocuğun bir isme ve vatandaşlığa sahip olma hakkı vardır. Devlet, çocuk doğduğunda bu ismi kaydeder ve çocuğa bir kimlik verir.

 Çocuklara verilen isim, vatandaşlık hakkı ve aile bağları korunmalıdır. Tüm bunlar zorla değiştirilemez ve alınamaz, değiştirilmek istenir ya da çocuğun elinden bu haklar alınırsa devlet bu duruma karşı çıkmalıdır.

 Her çocuk, görüşlerini serbestçe ifade etme, kendisini ilgilendiren her konuda görüşlerinin dikkate alınmasını isteme hakkına sahiptir. Herkesin çocukları dinleme, onların fikirlerini öğrenme ve onlara saygı gösterme sorumluluğu vardır.

 Çocukların yetişmesinden ve gelişmesinden sorumlu olan büyükler, bu sorumluluklarını en iyi biçimde yerine getirirler. Hiç kimse, çocuklara karşı olan sorumluluklarını onlara zarar verecek şekilde kullanamaz. Devlet çocukların hiçbir zarara uğramaması için her türlü önlemi almakla yükümlüdür.

 Her çocuğun ailesinden yoksun kaldığında ya da aile ortamı onun için uygun olmadığında devletten özel koruma ve yardım alma hakkı vardır. Anne babasıyla birlikte yaşayamayacak çocuklar için özenli bir araştırmayla iyi aileler bulunur.

parenting.0.0

 Yaşadığı ülkenin dışında bir başka ülkeye gitmek zorunda kalan her çocuğun, gittiği ülke tarafından korunma hakkı vardır.

 Engelli çocukların özel olarak korunma ve saygı görme hakkı vardır. Devlet engelli çocukların bakımını, eğitimini sağlayacak kurumları oluşturma sorumluluğuna sahiptir. Engelli çocukların ailelerine her türlü yardım yapılır.

 Her çocuğun sağlık hizmetinden yararlanma hakkı vardır. Hastalıklardan korunması devletin ve toplumun güvencesi altında olup çocukların beslenmesine, aşılanmasına, çevrenin temizliğine ve diğer sağlık koşullarına dikkat edilir. Hastalanan çocuklar tedavi edilir.

 Her çocuk eğitimini tam yapabilmek için desteklenir ve korunur. İlköğretim parasız ve hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm çocuklar için hak ve zorunludur. Çocukların okula gitme, oyun oynama hakkı vardır. Onlar yetişkinler gibi çalıştırılamazlar. Çalışmak zorunda kalırlarsa yapacakları iş onların sağlığı ve eğitimleri için sorun oluşturmamalıdır.

turkiyede-egitim-sistemi-ve-isleyisi

 Çocukları bedensel ve ruhsal yönden örseleyecek hiçbir yaklaşıma izin verilemez.

 Hiçbir kişi kendi çıkarları için çocukları kullanamaz. Devlet böyle bir duruma karşı her çocuğu korur. Çocuklar hiçbir şekilde insanlık dışı yöntemlerle ya da aşağılanarak cezalandırılamaz. Bir çocuk suça itilmişse ona uygulanacak ceza yaşına ve gelişimine uygun, onun eğitimini engellemeyecek şekilde olmalıdır.

 Her çocuğun barış ortamında yaşama ve savaşlardan korunma hakkı vardır. Çocukların askere alınmaması gerekir. Devlet, çocukları silahlı çatışmalardan ve sonuçlarından korumakla sorumludur.

 Devlet ve o ülkede yaşayan insanlar Çocuk Hakları Komitesine, çocuk haklarıyla ilgili durum hakkında bilgileri vermekle sorumludur.

NOT: Çocuk Hakları Sözleşmesi 54 maddeden oluşmaktadır. Sözleşmenin bundan sonra 54’ e kadar devam eden maddeleri, sözleşmenin devletler tarafından nasıl imzalanacağı, onaylanacağı ve yürütüleceği ile ilgilidir.

IMG_5406

 

 

 

Ülkemizde maalesef ki önlemi alınamayan çocuklara karşı oluşturulan bir suç yoğunluğu mevcut. Ülkede çok fazla çocuk işçi, çocuk gelinler, istismara uğrayan çocuklar ve birçok zorbalığa maruz kalan,kalmış bir sürü çocuk var. *İstatistiklere göre; Türkiye’de yaklaşık 2 milyon çocuk işçi, 180 bin küsur çocuk gelin, 18 yaşına kadar ülkemizdeki çocuklardan %40’ı cinsel istismara uğramaktadır. Ve en acısı bunlardan sadece % 1’lik bir oran bu durumu dışa vurup,kendini savuna bilmiştir. Daha da üzücü olanı bu oranlar her geçen gün artmakta, yapılan çalışmalar hiçbir faydasını göstermemektedir.

psi1_258_8208621

Sizlerde bu gibi durumlara lütfen sessiz kalmayın. Susmayın.Tepkinizi göstermekten bu oranları, bu suçların üstünü örtmekten vazgeçin. Eğer ki, gün gelirde susarsanız sizin o canilerden bir farkınız kalmamış olur, bunu aklınıza kazıyın lütfen… Çevrenizdeki insanları,çocukları bilgilendirin. Çocuklara susulmaması gerekildiğini,sizinle ne yaşarsa yaşasın rahatlıkla paylaşabileceğine dair güvenler vererek yetiştirin, yetişmelerine vesile olun.

Unutmayın;  Çocuklar dünyanın en masum varlıklarıdır;  maalesef ki bu masum varlıklar çeşitli yollar ile zarar görmektedir. Çocuk Haklarını kabul ettiği halde uygulanamamaktadır.  Çocukların tek razı olacakları, düşünecekleri şey oyun olmalıdır.

“Çocuklar bizim yarınlarımızdır.”

Özgün İçerik: Şevval Göker

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir